Trong quá trình phát triển hạ tầng đô thị hiện đại, Transit Oriented Development (TOD) – Phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng – đang trở thành xu hướng nổi bật trên toàn cầu và tại Việt Nam. TOD được hiểu là mô hình phát triển đô thị xoay quanh các tuyến giao thông công cộng, đặc biệt là metro và đường sắt. Mô hình này không chỉ giúp giảm ùn tắc giao thông, tối ưu hóa sử dụng đất đô thị, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho thị trường bất động sản (BĐS) gắn liền với hạ tầng đường sắt.
TOD là gì và vì sao quan trọng?
Khái niệm TOD
-
- TOD là sự phát triển tập trung dân cư, thương mại, dịch vụ quanh các nhà ga đường sắt, metro.
- Bán kính đi bộ lý tưởng: 400 – 800m từ ga.
- TOD tạo ra hệ sinh thái đô thị nén, nơi người dân có thể sinh sống, làm việc, học tập và giải trí mà không cần phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
- TOD là sự phát triển tập trung dân cư, thương mại, dịch vụ quanh các nhà ga đường sắt, metro.
Tầm quan trọng
-
- Giảm áp lực giao thông cá nhân, giảm ô nhiễm môi trường.
- Tăng hiệu quả sử dụng đất đô thị, tránh giãn nở không kiểm soát.
- Thúc đẩy BĐS thương mại – nhà ở – văn phòng quanh nhà ga, gia tăng giá trị kinh tế.
- Giảm áp lực giao thông cá nhân, giảm ô nhiễm môi trường.
Xu hướng TOD trên thế giới
-
- Nhật Bản: TOD phát triển thành công nhờ mạng lưới Shinkansen và metro Tokyo, nơi ga tàu luôn gắn với trung tâm thương mại, văn phòng và khu dân cư.
- Singapore: TOD được tích hợp chặt chẽ với hệ thống MRT, biến ga tàu thành “trái tim” của khu đô thị cao tầng.
- Trung Quốc: TOD trở thành chiến lược quốc gia nhằm phát triển thành phố thông minh, xanh và bền vững.
- Nhật Bản: TOD phát triển thành công nhờ mạng lưới Shinkansen và metro Tokyo, nơi ga tàu luôn gắn với trung tâm thương mại, văn phòng và khu dân cư.
Xem thêm: Bất động sản Công nghiệp Việt Nam: Cơ hội vàng trong làn sóng đầu tư FDI toàn cầu
Cơ hội TOD tại Việt Nam
Hà Nội và TP.HCM
-
- Các tuyến metro đang triển khai sẽ là hạt nhân phát triển TOD.
- Nghiên cứu cho thấy: BĐS quanh ga metro tăng giá 20–30% so với khu vực khác.
- Các khu vực Cát Linh, Nhổn, Bến Thành, Thủ Thiêm sẽ trở thành trung tâm đô thị mới.
- Các tuyến metro đang triển khai sẽ là hạt nhân phát triển TOD.
Cao tốc Bắc – Nam
-
- Các ga lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang, TP.HCM có tiềm năng trở thành cực TOD quốc gia.
- Tạo ra các hành lang kinh tế gắn liền với hạ tầng đường sắt cao tốc.
- Các ga lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang, TP.HCM có tiềm năng trở thành cực TOD quốc gia.
Lợi ích kinh tế
-
- Thu hút FDI vào thị trường BĐS đô thị.
- Hình thành tổ hợp thương mại – dịch vụ – nhà ở – giải trí quy mô lớn.
- Gia tăng nguồn thu ngân sách từ đất đai và thuế đô thị.
- Thu hút FDI vào thị trường BĐS đô thị.
Thách thức trong phát triển TOD
-
- Pháp lý: Việt Nam chưa có khung chính sách TOD rõ ràng, cần tích hợp quy hoạch giao thông – đô thị.
- Tài chính: TOD đòi hỏi nguồn vốn lớn, cần áp dụng PPP, quỹ đất đối ứng, vốn tư nhân.
- Quy hoạch: yêu cầu tầm nhìn dài hạn, tránh phát triển manh mún.
- Hạ tầng đồng bộ: cần kết nối giữa metro – xe buýt – bãi đỗ xe
- Pháp lý: Việt Nam chưa có khung chính sách TOD rõ ràng, cần tích hợp quy hoạch giao thông – đô thị.
TOD là xu hướng tất yếu trong phát triển đô thị gắn với đường sắt. Với metro Hà Nội, TP.HCM và cao tốc Bắc – Nam, Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để khai thác TOD, tạo động lực phát triển kinh tế bền vững.
Nếu được triển khai đúng hướng, TOD không chỉ thay đổi diện mạo đô thị, mà còn đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia công nghiệp – hiện đại.